9. SINIF YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI - FİZ.9.1.4
Öğrenme Çıktısı: FİZ.9.1.4. Bilim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlarda fizik bilimi ile ilişkili kariyer olanaklarını sorgulayabilme
NASA, uzay araştırmaları denince akla gelen en önemli kurumlardan biridir. 29 Temmuz 1958'de Amerika Birleşik Devletleri'nde kuruldu. NASA'nın kurulmasının en büyük tetikleyicisi, Soğuk Savaş dönemindeki Uzay Yarışı'ydı. Rakip olan Sovyetler Birliği, 4 Ekim 1957'de Sputnik 1'i (dünyanın ilk yapay uydusu) uzaya fırlatarak ABD'ye büyük bir teknolojik şok yaşattı. Bu hamle, ABD'nin uzay çalışmalarını tek bir çatı altında toplama ihtiyacını doğurdu. Şu anda NASA "Uzay ve havacılık çalışmalarını barışçıl amaçlarla geliştirmek... Uzayın keşfinde ABD'nin lider konumunu sağlamak... Yeni havacılık ve uzay araçları geliştirmek ve bilimsel keşifler yapmak." misyonu üstlenmiştir.
NASA'nın çalışma alanı inanılmaz derecede geniştir. Başlıca faaliyetleri şunlardır:
- Hubble, James Webb gibi uzay teleskoplarıyla evrenin derinliklerini gözlemlemek.
- İklim değişikliği, okyanus akıntıları, hava durumu ve doğal afetleri izleyerek Dünya'mızı daha iyi anlamak.
- Havacılık ve Uzay Teknolojileri kapsamında, daha güvenli, hızlı ve verimli uçaklar geliştirmek. Ses ötesi (süpersonik) uçuş teknolojileri üzerine çalışmak. Uzay görevleri için yeni nesil itiş sistemleri, yaşam destek üniteleri ve malzemeler geliştirmek.
- Bilimsel Araştırma kapsamında, Dünya'nın iklim sistemini ve ekosistemlerini incelemek. Güneş Sistemi'mizin kökenini ve evrimini anlamak. Kara delikler, karanlık enerji, yıldızların ve galaksilerin oluşumu gibi temel sorulara yanıt aramak. Güneş'i ve Güneş'in uzay ortamına etkilerini (uzay hava durumu) incelemek.
- NASA'nın uzay çalışmaları, hayatımızı iyileştiren sayısız teknolojiyi doğurmuştur; Duman dedektörleri, şişirme botlar (airbag), kablosuz aletler, yapay uzuvlar, bebek mamalarındaki besin takviyeleri, akıllı telefon kameralarındaki sensörler...
Yukarıdaki metne göre;
a) NASA'nın kuruluş amacı nedir?
b) NASA'da çalışmak gibi bir isteğiniz olsa, okuyacağınız üniversiteden hangi bölümü okumanız gerektiğini metinde geçen bilgilerle ilişkilendirerek yazınız. (En az beş meslek yazınız.)
a) NASA'nın Kuruluş Amacı
"Uzay ve havacılık çalışmalarını barışçıl amaçlarla geliştirmek... Uzayın keşfinde ABD'nin lider konumunu sağlamak... Yeni havacılık ve uzay araçları geliştirmek ve bilimsel keşifler yapmak."
b) NASA'da Çalışmak İçin Gereken Bölümler
- Astronomi ve Uzay Bilimi: "Uzay teleskoplarıyla evrenin derinliklerini gözlemlemek."
- Meteoroloji: "Hava durumu" ve "uzay hava durumu" incelemeleri
- Jeoloji: "Doğal afetler" ve gezegen jeolojisi araştırmaları
- Uçak / Makine Mühendisliği: "Daha güvenli, hızlı ve verimli uçaklar geliştirmek. Ses ötesi (süpersonik) uçuş teknolojileri üzerine çalışmak."
- İklim Bilimi: "Dünya'nın iklim sistemini ve ekosistemlerini incelemek."
- Fizik: "Kara delikler, karanlık enerji, yıldızların ve galaksilerin oluşumu gibi temel sorulara yanıt aramak."
- Bilgisayar Mühendisliği: Bilimsel çalışmalarda ve araştırmalarda elde edilen verilerin analizi
Türkiye'de ve dünyada bilim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren birçok kurum veya kuruluş bulunmaktadır. Bu kuruluşların amacını kısaca yazınız.
Bu kuruluşlar, bilim insanlarının bilimsel bilgiye ulaşmak için deneysel çalışmalar yapabildiği, birlikte çalışma imkanı bulduğu; bilgi, tecrübe ve araştırma yöntemlerini paylaştığı, fikir alışverişinde bulunduğu yerlerdir. Bilimsel araştırma merkezlerinin amaçları arasında bilimi yaygınlaştırmak, teknolojinin anlaşılabilir ve ulaşılabilir olmasını sağlamak, uygulamalı etkinlikler ile bilim ve teknoloji alanında farkındalık oluşturmak yer almaktadır.
- Bilimsel araştırma ve deney imkanı
- Bilim insanları arasında işbirliği
- Bilgi ve tecrübe paylaşımı
- Fikir alışverişi platformu
- Bilimi yaygınlaştırmak
- Teknolojiyi ulaşılabilir kılmak
- Uygulamalı etkinlikler düzenlemek
- Bilim-teknoloji farkındalığı
Aşağıdaki tabloda belirtilen bilimsel ve teknolojik kuruluşlar ile bunların çalışma alanlarını eşleştiriniz.
Kuruluşlar
CERN NASA TÜBİTAK ASELSAN ESA TENMAK NIH| # | Bilimsel Kuruluşun Çalışma Alanı/Amacı | Bilimsel Kuruluşun Adı |
|---|---|---|
| 1 | Uzay ve havacılık çalışmalarını barışçı amaçlarla geliştirmek... Uzayın keşfinde ABD'nin lider konumunu sağlamak... Yeni havacılık ve uzay araçları geliştirmek ve bilimsel keşifler yapmak. | |
| 2 | Türkiye'nin bilim ve teknoloji politikalarını belirlemek, bu alanlarda araştırma yapmak, desteklemek ve ulusal kalkınmayı sağlamaktır. | |
| 3 | Enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcıları ve nükleer teknoloji alanlarında faaliyet gösterir. | |
| 4 | Maddenin temel yapı taşlarını ve evreni bir arada tutan temel kuvvetleri anlamak için parçacık fiziği araştırmaları yapmaktır. | |
| 5 | Türk Silahlı Kuvvetleri'ni güçlendirmek amacıyla askeri elektronik sistem ve cihazlar geliştiren ve üreten, Türkiye'nin en büyük savunma sanayi şirketidir. |
| # | Bilimsel Kuruluşun Çalışma Alanı/Amacı | Bilimsel Kuruluşun Adı |
|---|---|---|
| 1 | Uzay ve havacılık çalışmalarını barışçı amaçlarla geliştirmek... | NASA |
| 2 | Türkiye'nin bilim ve teknoloji politikalarını belirlemek... | TÜBİTAK |
| 3 | Enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon, parçacık hızlandırıcıları... | TENMAK |
| 4 | Maddenin temel yapı taşlarını ve evreni bir arada tutan temel kuvvetleri... | CERN |
| 5 | Türk Silahlı Kuvvetleri'ni güçlendirmek amacıyla askeri elektronik sistem... | ASELSAN |
Soru 4: TÜBİTAK'ın amacı nedir?
Soru 5: TUA'nın amacı nedir?
Soru 6: MTA'nın amacı nedir?
Soru 7: ASELSAN'ın amacı nedir?
Soru 8: TENMAK'ın amacı nedir?
Soru 9: CERN'in amacı nedir?
Soru 10: NASA'nın amacı nedir?
Soru 11: ESA'nın amacı nedir?
"Atomun içinde neler var? Kuarklar, elektronlar nasıl davranır? Her şeyi oluşturan en temel parçacıklar neler? Kuantum dünyasında neler oluyor?" sorularına cevaplar aramakta ve CERN'de yapılan çalışmaları sürekli takip etmektedir. Aynı zamanda, doğada yürüyüşler yapmakta ve etrafında gördüğü kayaçların yapıları, dere yataklarının şekli, toprak yapısını incelemek hobileri arasında.
Babasının ona kırtasiyeden aldığı silme hamuru hazırlama kiti ile maddeleri karıştırarak ortaya farklı bir madde elde etmesi onun çok dikkatini çekmiştir. Bu deneyimden sonra acaba başka farklı maddelerin etkileşimi sonucu yeni farklı özellikteki maddeleri elde edip, farklı çalışma alanlarında etkin kullanılabilir malzemeler üretmek topluma faydalı olmak istemektedir.
Evindeki kedisini çok seviyor, boş zamanlarında günün çoğunu kedisiyle vakit geçiriyor. Kedisinin rahatsızlandığında götürdüğü veteriner kliniğinde çekilen röntgen filminde, kedisinin iskelet ve iç organlarının yapısı çok dikkatini çekmiş, farklı canlıların anatomisini incelemek ilgisini çekmeye başlamıştır.
Yukarıdaki metinde, Mehmet, Aylin ve Asel'in ilgi duyduğu alanlar ile ilgili bilgiler verilmiştir. Buna göre, bu kişiler merak ve ilgi alanlarına göre meslek edinecek olsalar üniversitede hangi bölümleri tercih edebilirler? (Her öğrenci için birden fazla bölüm yazabilirsiniz.)
Mehmet:
Fizik (atom, kuark, elektron, kuantum fiziği ilgisi)
Jeoloji (kayaçlar, toprak yapısı, doğa gözlemleri)
Bilgisayar Mühendisliği (CERN'de veri analizi)
Aylin:
Kimya (madde karışımları, yeni malzeme üretimi)
Biyoloji (biyomalzemeler, biyokimya)
Malzeme Mühendisliği (yeni malzeme geliştirme)
Asel:
Veterinerlik (hayvan sevgisi, veteriner klinik deneyimi)
Biyoloji (canlı organizmaların yapısı)
Tıp (anatomi, iç organ yapıları)