9. SINIF YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI - FİZ.9.1.2
Öğrenme Çıktısı: FİZ.9.1.2. Fizik biliminin alt dallarını sınıflandırabilme
1. Dere, göl, deniz dibinde bulunan cisimler olduğu derinlikten daha yakında görünürler. Cisimlerin daha yakın görünmesi, fizik biliminin hangi alt dalı ile ilişkilidir? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Optik
Gerekçe: Bu olay, ışığın su gibi farklı ortamlardan geçerken kırılması (ışık kırılması) sonucu oluşur. Işık, sudan havaya geçerken kırıldığı için cisimler olduğundan daha yakın görünür. Işık ve görme olaylarını inceleyen fizik dalı optiktir.
2. Belli bir yükseklikten ilk hızsız serbest bırakılan cisim birim zamanda hızı artarak yere çarpması, fiziğin hangi alt alanının inceleme konusudur? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Mekanik
Gerekçe: Bu olay, yerçekimi etkisiyle cisimlerin hareketini (serbest düşme), hızlanmasını ve enerji değişimlerini inceler. Hareket, kuvvet ve enerji ilişkileri mekanik fiziğin konusudur.
3. Güneşin sürekli enerjisinin kaynağı, iki hidrojen atomunun çekirdeğinin çekirdek tepkimesi sonucu birleşerek daha ağır element olan helyuma dönüşmesi olayıdır. Bu tepkimenin sonucunda çok büyük miktarda enerji açığa çıkar. Bu olay fiziğin hangi alt dalı ile ilgilidir? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Nükleer Fizik
Gerekçe: Bu olay, atom çekirdeklerinin birleşmesi (füzyon) ve çekirdek tepkimeleri sonucu enerji açığa çıkması ile ilgilidir. Atom çekirdeklerini ve nükleer reaksiyonları inceleyen fizik dalı nükleer fiziktir.
4. Joseph John Thomson, değişik gazlarda yapmış olduğu deneylerle her atomun elektron yükünün kütlesine oranını hesaplayarak elektronu keşfetmesi, fiziğin hangi alt alanının inceleme konusudur? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Atom Fiziği
Gerekçe: Bu çalışma, atomun yapısını, atomu oluşturan temel parçacıklardan elektronun keşfini ve atom içindeki parçacıkların özelliklerini inceler. Atomun iç yapısını ve bileşenlerini araştıran fizik dalı atom fiziğidir.
5. Mehmet bey, kışın yakıt masrafını en aza indirmek için evinin dış yüzeyini yalıtım malzemesiyle kaplaması, fiziğin hangi alt alanının inceleme konusudur? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Termodinamik
Gerekçe: Bu uygulama, ısının yalıtım malzemeleriyle kontrol altına alınması, ısı transferinin minimize edilmesi ve enerji tasarrufu sağlanması ile ilgilidir. Isı, sıcaklık ve enerji transferini inceleyen fizik dalı termodinamiktir.
6. Floresan lambaların nasıl ışık verdiğini araştıran Zeynep, floresan lambanın ışık verme aşamalarından biri tüp içindeki cıva buharının iyonlaştırılarak iyonlaşmış gaz haline dönüştüğünü öğrenmesi, fiziğin hangi alt alanının inceleme konusudur? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Atom Fiziği
Gerekçe: Bu olay, atomların enerji seviyeleri, elektron geçişleri ve iyonlaşma süreçleri ile ilgilidir. Atomların yapısını, enerji düzeylerini ve elektron davranışlarını inceleyen fizik dalı atom fiziğidir.
7. Rengin, laboratuvarda yaptığı bir deneyde, içinden doğru akım geçen iletken bir teli, coğrafik kuzey – güney doğrultusunu gösteren pusulaya yaklaştırdığında, pusulanın iğnesinin farklı doğrultuda saptığını gözlemlemesi, fiziğin hangi alt alanının inceleme konusudur? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Elektromanyetizma
Gerekçe: Bu olay, elektrik akımının manyetik alan oluşturması ve bu manyetik alanın pusula iğnesi üzerindeki etkisi ile ilgilidir. Elektrik ve manyetizma arasındaki ilişkiyi inceleyen fizik dalı elektromanyetizmadır.
8. Bir araştırma laboratuvarında yeni üretilen kristal yapıdaki maddenin elektriksel ve ısıl geçirgenlik özelliğinin incelenmesi, fiziğin hangi alt alanının inceleme konusudur? Gerekçeleriyle yazınız.
Cevap: Katıhal Fiziği (Yoğun Madde Fiziği)
Gerekçe: Bu çalışma, kristal yapıdaki katı maddelerin fiziksel özelliklerini (elektriksel iletkenlik, ısıl geçirgenlik, yapısal düzen) inceler. Katı maddelerin atomik yapısını, elektronik özelliklerini ve maddenin makroskopik davranışlarını araştıran fizik dalı katıhal fiziğidir.
9. Aşağıdaki tabloda fizik konuları ve fiziğin alt dalları verilmiştir. Verilen konuların fiziğin hangi alt dalı ile ilişkili olduğunu (✓ veya X) işaretleyiniz.
| Fiziğin Alt Dalları | Sürtünmeli yüzeylerin harekete etkisi | Yarıiletken malzemelerin özellikleri | Atom çekirdeğini bir arada tutan kuvvetler | Elektron mikroskopu | Binaların dış yüzeyine kullanılan ısı yalıtım sistemleri | Küresel aynaların kullanım alanları | İletkenlerde elektrik akımı ve direnç ilişkisi | Floresan lambaların ışık vermesi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Atom fiziği | X | |||||||
| Termodinamik | X | |||||||
| Nükleer fizik | X | |||||||
| Mekanik | X | |||||||
| Yüksek Enerji ve Plazma fiziği | X | |||||||
| Katıhal fiziği | X | |||||||
| Optik | X | |||||||
| Elektromanyetizma | X |
10. Yanda verilen tabloda fiziğin alt dallarının karşısındaki boş kutucuğa, aşağıda verilen fiziğin alt dalıyla ilgili olan terimi yazınız.
| # | Fizik Biliminin Alt Dalı | İlgili Terim |
|---|---|---|
| 1 | Mekanik | Paraşütçünün Düşme Hızı |
| 2 | Yüksek Enerji ve Plazma fiziği | Kutup Işıkları |
| 3 | Nükleer fizik | Radyasyon |
| 4 | Optik | Işığın Renklere Ayrılması |
| 5 | Atom fiziği | Lazerler |
11. Fizik öğretmeni bir grup öğrenciye, fiziğin alt dallarını daha iyi kavmaları için onlara performans ödevi veriyor. Aşağıda öğrencilerin araştırdığı konular ile ilgili sonuçlar şöyledir.
Buna göre; Murat, Filiz, Meral ve Ayberk'in araştırdığı konuların fiziğin hangi alt dalları ile ilgili olduğunu aşağıdaki tabloya yazınız.
| Performans ödevi alan öğrenciler | Murat | Filiz | Meral | Ayberk |
|---|---|---|---|---|
| Fiziğin alt dalı | Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği | Katıhal Fiziği | Nükleer Fizik | Elektromanyetizma |
12. Aşağıda verilen görsellerin fiziğin hangi alt dalları ile ilişkili olduğunu belirtiniz.
Plazma Fiziği
Katıhal Fiziği
Nükleer Fizik
Mekanik
Optik