AEROSOLLER GEZEGENİ OZON HASARI OLMADAN SOĞUTABİLİR

earosollerle dünyayı soğutmak

     Gezegenimiz Dünya benzeri görülmemiş bir oranda ısınmakta ve yalnızca sera gazlarının emisyonlarının azaltılması riski ortadan kaldırmak için yeterli olmayacağı biliniyor.

     Geçen yıl (2015) Paris'in iklim anlaşması, küresel sıcaklıkların 1,5 dereceden daha yüksek olmaması hedefini belirledi. Emisyon azaltmaları bu hedefe ulaşmada merkezi olacaktır, ancak ek çabalar riskleri daha da azaltabilir.

     En etkili düşüncelerden biri, gezegenimizi soğutmak için güneş jeomühendisliği yaparak, ışık yayan sülfat aerosollerini stratosfer içine enjekte etmektir. Araştırmacılar, büyük miktarlarda aerosollerin gezegeni önemli ölçüde soğuttuğunu biliyor; Bu etki büyük volkanik patlamalardan sonra gözlemlenmiştir. Fakat bu sülfat aerosolleri de önemli riskler taşır. Bilinen en büyük risk, stratosferde ozonu zedeleyen sülfürik asit üretmesidir. Ozon tabakası güneşten gelen morötesi ışınları emdiği için ozon tabakasının delinmesi cilt kanseri, göz hasarları ve diğer istenmeyen sonuçlara yol açabilir.

     Harvard John A. Paulson Mühendislik ve Uygulamalı Bilimler Okulu (SEAS) araştırmacıları, aynı zamanda ozon hasarını onarırken gezegeni soğutabilecek bir güneş jeomühendisliği aerosolü tespit ettiler.

     Araştırma Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitabı'nda yayınlanmıştır.

     Önceki araştırmalar, reaksiyona girmeyen aerosoller tarafından üretilen ve ozon hasar veren reaksiyonları sınırlama yollarına odaklandı. Ancak araştırmacılar, oldukça reaktif olan aerosolları hedef alan tamamen farklı bir yaklaşım benimsediler.

     Keutsch; Aslında stratosfer için bir antasit ile sonuca vardık 'dedi

     Ekip stratosferik kimyanın kapsamlı modellenmesiyle, kireç taşının bir unsuru olan kalsitin, atmosferi oluşturan asitleri nötralize ederek ozon kaybını dengeleyebileceğini keşfetti; bu arada ışığı yansıtmakta ve gezegeni soğutmaktadır.

     Keith; Kalsit, yerkabuğunda bulunan en yaygın bileşiklerin birisidir, 'dedi. 'Bir güneş jeomühendisliği uygulamasında kullanılacak miktarlar, yüzey tozunda bulunanlara kıyasla daha az miktarda olacaktır.

     Araştırmacılar, kalsitin, stratosferik koşulları taklit eden laboratuvar deneylerinde test etmeye başladı. Keith ve Keutsch, atmosfere sunulan herhangi bir şeyin beklenmedik sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

     Keith; "Stratosferik kimya karmaşıktır ve biz onunla ilgili her şeyi anlamıyoruz" dedi. "Bu yaklaşımın küresel ozonu artırabileceği yollar var ancak aynı zamanda kutup bölgelerindeki iklim dinamikleri nedeniyle ozon deliğini de artıracak".

     Araştırmacılar, katılımcı tüm risklerin kabul edilebilir seviyelere indirgenmesine rağmen, güneş jeomühendisliği iklim değişikliğine bir çözüm bulunmadığını vurguluyor.

     Jeomühendislik ağrı kesiciler almak gibidir, 'dedi Keutsch. 'Gerçekten kötü olduğunda, ağrı kesiciler yardımcı olabilir ancak bir hastalığın sebebini ortadan kaldırmaz ve iyilikten daha çok zarar verebilirler. Gerçekten jeomühendislik etkilerini bilmiyoruz, ancak bu yüzden bu araştırmayı yapıyoruz.

Çeviri: Celal DEMİRTAŞ

Kaynak:http://phys.org/news/2016-12-mitigating-geoengineering-aerosols-cool-planet.html

Daha fazla bilgi: Stratospheric solar geoengineering without ozone loss, PNAS, www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.1615572113

Yayınlama tarihi: 15.12.2016