GÖKBİLİMCİLER ÖLMEKTE OLAN KIRMIZI DEV YILDIZIN SON HALİNİ GÖZLEMLİYORLAR...

    gökbilimciler ölmekte olan kırmızı dev yıldızın son halini gözlemliyorlar

    Moleküler gaz, kırmızı dev yıldız LL Pegasi etrafından spiral bir desen oluşturuyor.

         Uluslararası bir gökbilim ekibi, Şili’de Atacama çölündeki dev teleskoplarla yaptıkları gözlemde dünyadan 3400 ışıkyılı uzaklıktaki Lac Pegasi adlı kırmızı dev yıldızın etrafındaki gazda çarpıcı bir spiral desen oluşumunu izlediler.

         Çalışmanın sözcüsü UCLA fizik ve astronomi profesörü Mark Morris, “Bu gözlemlerle görkemli detaylarla gördüğümüz şey, ölen kırmızı bir dev yıldızın son eylemidir, gaz halindeki döküntülerin çoğu güçlü, dışarıya akan bir rüzgar” dedi.

         Teleskopik gözlemlerini bilgisayar simülasyonlarıyla karşılaştırdıktan sonra, gökbilimciler, bu sistemi çevreleyen gaz emisyonlarının şekli nedeniyle oldukça eliptik bir yörüngenin sorumlu olduğu sonucuna vardı.

         Araştırma, Nature Astronomy dergisinin Mart sayısının (2017 mart) kapak hikayesi olarak yer aldı.

         Mark Morris, “kütle kaybeden kırmızı devin yörüngesel hareketi nedeniyle, yıldızdan dışa doğru oluşan yıldız rüzgârları soğuyan gaz moleküllerini dışa doğru iterek spiral kabuklar şeklinde bir model oluşturmaktadır” dedi.

         ABD de dâhil olmak üzere dünyanın birçok ülkesiyle işbirliği içinde çalışan güçlü bir uluslararası tesis olan ALMA, son derece kısa dalgaboyu radyo emisyonlarını ölçmektedir. Bu eşsiz cihaz sayesinde, bilim adamları, LL Pegasi'den çıkan ve daha sonra yörüngedeki arkadaş yıldızının varlığından kaynaklanan bir spiral desen oluşturan moleküllerden gelen emisyonun üç boyutlu bir görüntüsü oluşturmayı başardılar.

         Spiral desenlerin birçok devrimini gösteren görüntüler, ikili sistemin dinamikleri hakkında 5.000 yıllık bir süre boyunca ipucu sunuyor.

         Morris, "Bu olağandışı düzenlenmiş sistem, yıldızlardan biri kütlenin çoğunu kaybettiğinde bu sistemlerin yörüngelerinin zamanla nasıl geliştiğini anlamanın kapısını açıyor" dedi.

    Çeviri: Celal DEMİRTAŞ

    Kaynak:Hyosun Kim et al. The large-scale nebular pattern of a superwind binary in an eccentric orbit, Nature Astronomy(2017). DOI:10.1038/s41550-017-0060

    Referans dergi:Nature Astronomy

    Yayınlama tarihi: 19.03.2017

.
.