ERKEN EVREN

ERKEN EVREN

     Amarikalı astronom Edwin Hubble uzaktaki galaksilerin ışığının orantılı olarak kırmızı kaydığını keşfetmiştir. Kırmızıya kayma durumu galaksinin gözlemciden uzaklaşması sonucu meydana gelir. Işığın dalga boyu Doppler olayı sonucu spektrumu kırmızıya kayar. Hubble’ın gözlemi bize galaksilerin bizden giderek uzaklaştığını ve en dıştaki galaksilerin hızlarının daha büyük olduğunu göstermiştir. Hubble’a göre galaksiler bizden uzaklaşıyorsa önceden bir arada kümelenmiş olması gerekirdi.

     Hubble’ın yaptığı keşif Georges Lemaître tarafından 1927 de ortaya attığı Big Bang teorisinin ilk gözlemlenen kanıtı olmuştur. Georges Lemaître’nin Big Bang teorisine göre yoğun ve sıcak bir formdan patlama ile genişlemeye başlamış ve günümüzde de devam etmektedir. Daha sonra yapılan hesaplamalar sonucunda Big Bang’in 13 – 7 milyar yıl önce gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Berkeley, California da çalışan bir birinden bağımsız iki Astronom ekibi dünyadan artan bir hızla uzaklaşan yıldızın bir Supernova (Yıldız Patlaması) olayına şahit oldular. Bu olay onlara 2011 de Nobel Fizik ödülünü kazandırdı. Fizikçiler genel olarak genişlemenin yavaşlayacağını ve tekrar içe çökeceğini düşünüyorlardı. Big Bang teorisi evrenin başlangıcındaki koşulları açıklayamıyor, ama genişlemenin başlamasından sonraki erken safhayı açıklayabiliyor.

BAŞLANGIÇTA

Big bang’ın gerçekleşmesinden sonraki ilk anlarda evren inanılmaz derecede sıcak ve yoğundu. Evren soğumaya başlayınca ve gerekli koşullar sağlanınca maddenin yapıtaşları olan elektron ve kuarklar oluştu. Dakikanın milyonda birinde kuarklar proton ve nötronları onlarda saniyeler içinde atom çekirdeklerini meydana getirdi. Bu sırada evren genişlemeye ve soğumaya devam etti ve olayların gerçekleşmesi daha da yavaşladı öyle ki atom çekirdekleri elektronları yörüngelerinde tutup ilk atomları oluşturmayı ancak 380,000 yılda başardı. Bu elementler ağırlıklı olarak helyum ve hidrojendi günümüzde bile evrende en yaygın bulunan elementlerdir. Kütle çekim ise ancak 1.6 milyon yılda ilk yıldızları ve galaksileri gaz bulutlarından şekillendirebildi. Karbon, oksijen ve demir gibi ağır atomlar ise yıldızların merkezinde meydana gelip süpernovalar ile evrene saçılmışlardır.

Fakat galaksiler ve yıldızlar bize tüm hikâyeyi anlatmaz yapılan araştırmalara göre gözlemlenebilir evren tüm evrenin yalnızca %4’ünü oluşturmaktadır. Evren aslında büyük ölçüde karanlık maddeden (%26) ve karanlık enerjiden (%70) oluşmaktadır.

Kaynak: http://home.cern/about/physics/early-universe

Çeviri: Celal DEMİRTAŞ

Tarih : 30.11.2016

.
.